Voor het einde van de salderingsregeling moeten verbruik en teruglevering apart gemeten worden. Daar is een digitale meter voor nodig. Begin 2026 hadden nog ongeveer een half miljoen huishoudens een oude meter.
Vervanging is inmiddels verplicht. Weiger je, dan kan je netbeheerder een last onder dwangsom opleggen.
Waarom het moet
Zolang je saldeert, hoeft je meter alleen het saldo te weten: wat je netto van het net hebt gehaald. Een oude meter die achteruit draait als je teruglevert, doet dat automatisch.
Vanaf 1 januari 2027 worden afname en teruglevering apart afgerekend. Dan moet je meter twee getallen kunnen bijhouden: hoeveel je hebt afgenomen en hoeveel je hebt teruggeleverd. Een analoge meter kan dat niet.
Zonder digitale meter kan je leverancier je vanaf 2027 dus geen kloppende afrekening sturen.
Hoe weet je of je er een hebt
Kijk in je meterkast naar de stroommeter.
Analoog. Een draaiende schijf en cijferrollen. Deze moet vervangen worden.
Digitaal zonder communicatie. Een display met cijfers, maar zonder de mogelijkheid om standen door te geven. Vaak herkenbaar aan het ontbreken van een P1-poort. Ook deze moet vaak vervangen worden.
Slimme meter. Digitaal display, geeft standen automatisch door aan je netbeheerder, heeft een P1-poort. Deze voldoet.
Twijfel je, dan kun je het opzoeken in je account bij je netbeheerder — Liander, Enexis, Stedin of een van de kleinere. Daar staat welk type meter op jouw adres geregistreerd is.
Hoe je het regelt
Je netbeheerder benadert je meestal zelf met een uitnodiging om een afspraak te maken. Krijg je niets, dan kun je zelf een afspraak aanvragen via de site van je netbeheerder.
Het vervangen kost niets. Je hoeft er alleen voor thuis te zijn; het duurt doorgaans een halfuur tot een uur.
Wacht niet tot december. Naarmate de deadline dichterbij komt lopen de wachttijden op, en je wilt niet in januari zonder kloppende meterstanden zitten.
Wat als je niet wilt
Je kunt bezwaar maken tegen het op afstand uitlezen van je meter. In dat geval wordt de communicatiefunctie uitgeschakeld en geef je je standen zelf door. De meter zelf moet wel vervangen worden — dat deel is niet vrijwillig.
Weiger je de vervanging helemaal, dan kan je netbeheerder handhaven met een last onder dwangsom.
Wat het verder verandert
Je kunt je verbruik uitlezen. Via de P1-poort kun je een energiemonitor of een thuisbatterij-systeem aansluiten dat je verbruik in real time volgt. Dat is een voorwaarde voor slimme sturing op uurprijzen.
Je jaarafrekening wordt preciezer. Geen schattingen meer op basis van doorgegeven standen.
Een dynamisch contract wordt mogelijk. Daarvoor is een slimme meter met communicatie vereist.
Dat laatste is relevant als je een thuisbatterij overweegt: zonder slimme meter geen dynamisch contract, en zonder dynamisch contract geen uurhandel en geen btw-teruggave.
Wat je nog meer moet regelen voor januari
De meter is één ding. Twee andere dingen zijn de moeite van het nakijken waard:
Je energiecontract. Loopt het door tot na 1 januari 2027? Vraag dan op welke terugleververgoeding en terugleverkosten er dan gelden.
Je teruglevering aanmelden. Als je zonnepanelen nog niet geregistreerd zijn bij je netbeheerder, doe dat dan alsnog. Dat is sowieso verplicht.
Kort samengevat
- Verbruik en teruglevering moeten vanaf 2027 apart gemeten worden
- Daarvoor is een digitale meter nodig; vervanging is verplicht en gratis
- Een half miljoen huishoudens had er begin 2026 nog geen
- Je netbeheerder benadert je, of je maakt zelf een afspraak
- Wacht niet tot december, want de wachttijden lopen op
- Zonder slimme meter geen dynamisch contract
Bronnen: Nederlandse Energiewet, verplichting digitale meters. Berichtgeving over de vervangingsopgave, peildatum februari 2026.